İzmir Bayraklı merkezli Başar Mühendislik Danışmanlık, elektrik güvenliğini bir formalite değil bir mühendislik problemi olarak ele alan bağımsız bir mühendislik firmasıdır.
Sahada çok sık karşılaşılan bir tablo var: dosyada duran bir periyodik kontrol raporu, ama hâlâ gevşek duran bir klemens, bağlanmamış bir topraklama iletkeni, hiç test edilmemiş bir kaçak akım rölesi.
Başar Mühendislik Danışmanlık'ı, bu boşluğu kapatmak için kurduk. Bizim için periyodik kontrol, denetimde gösterilecek bir evrak değil; tesisin gerçek durumunu ölçümle ortaya koyan ve iyileştirilecek noktaları net biçimde tarif eden bir mühendislik çalışmasıdır.
Her ölçümü elektrik-elektronik mühendisi olarak bizzat yapıyor, raporu kendi e-imzamızla teslim ediyor ve bulguların nasıl kapatılacağını işletmenin teknik ekibiyle birlikte konuşuyoruz.
Bu yaklaşımın arkasında 25 yıllık bakım-onarım saha tecrübesi var. Bir panonun neden ısındığını, bir topraklamanın hangi mevsimde neden sınırı aştığını kitaptan değil, yıllarca o tesislerde çalışarak öğrendik. Firma yeni; arkasındaki birikim değil.
Aynı 25 yıl boyunca iş sağlığı ve güvenliği kurullarında görev aldık — üstelik sorunu tespit eden tarafta değil, çözüm sürecini yürüten tarafta. Bu, periyodik kontrole bakışımızı belirledi: bir uygunsuzluğu rapora yazmak kolaydır, zor olan onu kapatmaktır. Kapatmanın önüne çıkan şeyleri — bütçe, üretim duruşu, tedarik süresi, vardiya planı — masanın diğer tarafından biliyoruz.
Bu yüzden raporlarımız "şurada eksik var" demekle yetinmez; hangi bulgunun acil, hangisinin planlı bakımda çözülebilir olduğunu ayırır. İSG uzmanınız da işletme müdürünüz de aynı belgeden ne yapacağını anlar.
Kurucu — Elektrik-Elektronik Mühendisi
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği mezunu; Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nde yönetim bilimleri üzerine yüksek lisans yaptı. Gıda, otomotiv, beyaz eşya ve çelik sektörlerindeki fabrikalarda 20 yılı aşkın süre elektrik bakım mühendisliği ve bakım şefliği yürüttü; bir tesiste 12 yıl boyunca bakım sorumlusu olarak çalıştı.
Bugün endüstriyel ve ticari tesislerde periyodik kontrol, ölçüm, yüksek gerilim işletme sorumluluğu ve raporlama çalışmaları yürütüyor.
Periyodik kontrol raporunu yazan kişinin, o tesisi işleten kişinin yerinde durmuş olması fark yaratır. Aşağıdaki görevlerin tamamı üretim yapan tesislerde, vardiya ve duruş baskısı altında yürütüldü.
Olgun Çelik, Manisa. On iki yıl boyunca fabrikanın elektrik bakım sorumluluğu: arıza kayıtlarının pareto analiziyle incelenip bakım planlarının güncellenmesi, TPM çalışmaları ve görsel talimatlar, boya robotu seçimi ve kurulumu, hizmet alımları için teknik şartname hazırlanması, İSG aksiyonlarının takibi.
Sistem Teleferik. Teleferik tesislerinin elektrik projelerine göre topraklama, kumanda ve enerji nakil hatlarının sahada montajı; farklı illerdeki şantiyelerde çalışma; otomasyon panolarının hazırlanması.
Klimasan Klima. Çiğli tesisinin bakım faaliyetlerinin organizasyonu; ardından makine parkının Manisa'daki yeni fabrikaya taşınması, yabancı menşeli makinelerin demontaj-montajı ve devreye alınması. Otonom, kestirimci ve planlı bakım süreçlerinin kurulması.
Ege Endüstri. Elektrik bakım-onarım faaliyetlerinin organizasyonu; CNC tezgâhlarda vibrasyon, preslerde yağ analizi gibi kestirimci bakım yöntemlerinin devreye alınması; üretim personeline TPM eğitimi.
Yonca Gıda. Fabrikanın elektrik bakım-onarım işlerinin organizasyonu, periyodik bakımların planlanması, redüktörlerde vibrasyon analizi ve buhar kazanı bölümünün periyodik bakımları.
Periyodik kontrolde bulduğumuz şeyler yalnızca risk değil; çoğu zaman tasarruf da oluyor. Aşağıdakiler, bakım sorumlusu olarak görev yaptığımız tesislerde bizzat yürüttüğümüz iyileştirmelerden birkaçı.
Boyahanedeki pompalara hız sürücüsüyle yol verilmesi çalışması, üretici firmayla (Siemens) ortak yürütüldü. Hesaplanan tasarruf yaklaşık %40.
Filtre temizliğinde kullanılan darbeli hava sistemi yeniden düzenlendi; basınçlı hava tüketimi belirgin biçimde düştü ve çevreye salınan toz önlendi.
İdari binanın klima sistemi merkezi kontrole alındı, sıcaklık alt-üst sınırları standarda bağlandı; kontrolsüz ısıtma-soğutma tüketimi ortadan kalktı.
Hidrolik yağa karışan suyun ayrıştırılmasıyla yılda 10 ton yağ yeniden kullanılabilir hale getirildi; atık yağ miktarı da aynı oranda azaldı.
Atık baca gazına rekuperatör bağlanarak fırına sıcak hava girişi sağlanması ve doğalgaz sarfiyatının düşürülmesi için proje yürütüldü.
Üretim durmadan yürütülen taşınma projesi: yerleşim (layout) çalışması, tezgâh yüklerinin hesaplanması, tek hat şemalarının çıkarılması, busbar yükleme planları, yeni pano projelerinin hazırlatılması ve söküm-montaj organizasyonu.
Periyodik kontrol raporunun geçerli olması, ölçümü yapan mühendisin yetkisine bağlıdır. Aşağıdaki belgeler bu yetkinin dayanağıdır.
Malzeme satmıyor, tadilat işi almıyoruz. Raporda yazan uygunsuzluğun bize bir ticari getirisi yok; bu yüzden yazdığımız her madde gerçekten gerekli olandır.
"Uygundur" ifadesinin arkasında her zaman bir ölçüm değeri, bir sınır değer ve kalibrasyonu geçerli bir cihaz bulunur. Gözlemle yetinmeyiz.
Raporu sadece mühendisler değil, işletme müdürü ve İSG uzmanı da okuyacak. Bulguları teknik doğruluğundan ödün vermeden sade bir dille anlatırız.
İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatı, tehlike sınıfından bağımsız olarak tüm işyerlerini elektrik tesisatının periyodik kontrolüyle yükümlü kılar. Uygulamada en sık çalıştığımız alanlar:
Kısa bir görüşme, tesisinizde hangi kontrollerin zorunlu olduğunu netleştirmek için çoğu zaman yeterli.
