Paratoner ve Yıldırımdan Korunma Tesisatı Kontrolü

İzmir merkezli, Türkiye genelinde yıldırımdan korunma tesisatı kontrolü yapıyoruz. Yakalama ucundan topraklamaya kadar iletim yolunun kesintisiz olduğunu ölçümle doğruluyor, koruma yarıçapını binanın güncel geometrisiyle karşılaştırıyoruz.

Neden kontrol edilir

Direğin yerinde durması yeterli değildir

Paratoner, tesisatın en görünür parçası olduğu için varlığı çoğu zaman güvence sanılır. Oysa görevi yıldırımı çekmek değil, düştüğünde akımı binaya zarar vermeden toprağa iletmektir. Bunu yapabilmesi tek bir şarta bağlıdır: yakalama ucundan topraklama elektroduna kadar, yeterli kesitte ve kesintisiz bir iletim yolu bulunması.

O yolun bir yerinde kopmuş bir iletken, korozyona uğramış bir klemens ya da sonradan yapılan bir çatı tadilatında kesilmiş bir bağlantı varsa, tesisat görünüşte tamamdır ama işlevsizdir. Yıldırım düştüğünde akım kendine başka bir yol arar; o yol genelde bina içindeki tesisat olur.

  • Yılda 1 kez
  • Aktif ve pasif sistemler
  • Yıldırımdan sonra ara kontrol

Yasal dayanak

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği EK-III uyarınca yıldırımdan korunma tesisatının periyodik kontrol aralığı bir yılı aşamaz.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (R.G. 19.12.2007 / 26735), yıldırımdan korunma tesisatının kurulması gereken yapıları ve bu tesisatın işler durumda tutulması yükümlülüğünü belirler.

Çok katlı binanın çatısındaki paratoner yakalama ucu ve direği, aşağıdan görünüm.
Yakalama ucu ve direk montajı.
İndirme iletkenlerini birleştiren bronz paralel klemens; cıvataları sıkılı ve yüzeyi temiz.
İndirme iletkeni bağlantı klemensi.
Tel kafes arkasındaki indirme iletkeni ekinde yeşil renkte bakır korozyonu; ek noktası oksitlenmiş.
Bulgu: ek noktasında ilerlemiş bakır korozyonu — geçiş direncini yükseltir.

Kontrol adımları

  • Yakalama ucu ve direk montajının fiziksel muayenesi
  • İndirme iletkeninin sürekliliği ve kesit kontrolü
  • Ölçüm klemensinden topraklama direncinin ölçümü
  • Koruma yarıçapının bina geometrisiyle karşılaştırılması
  • Eşpotansiyel bağlantıların doğrulanması
  • Aşırı gerilim koruma cihazlarının (SPD) durumu
  • Korozyon ve mekanik hasar tespiti

Sık karşılaşılan bulgular

  • Çatı tadilatında kesilip yeniden bağlanmamış indirme iletkeni
  • Boyanmış olduğu için iletkenliğini yitirmiş ölçüm klemensi
  • Sonradan eklenen çatı katını kapsamayan koruma yarıçapı
  • Ömrünü tamamladığı göstergesinden okunan SPD
  • Yıldırım sonrası hiç kontrol edilmemiş tesisat
Sık sorulan sorular

Paratoner kontrolü hakkında

Paratoner kontrolü ne sıklıkla yapılmalı?

Yıldırımdan korunma tesisatının periyodik kontrol aralığı, İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III uyarınca bir yılı aşamaz. Buna ek olarak binaya veya yakınına yıldırım düştüğü biliniyorsa, periyodu beklemeden ara kontrol yapılmasını öneriyoruz; yıldırım akımı bağlantı noktalarını tahrip etmiş olabilir.

Paratoner varsa bina korunmuş sayılır mı?

Hayır. Paratonerin görevi yıldırım akımını binaya zarar vermeden toprağa aktarmaktır; bunu ancak yakalama ucundan topraklamaya kadar kesintisiz ve yeterli kesitte bir iletim yolu varsa yapabilir. Kopmuş bir indirme iletkeni veya korozyona uğramış bir klemens, direği yerinde duran bir paratoneri işlevsiz bırakır. Bu yüzden varlık değil, süreklilik ölçülür.

Koruma yarıçapı nedir, neden önemlidir?

Bir yakalama ucunun koruyabildiği alan sınırlıdır ve bu alan, ucun yüksekliğine ve seçilen koruma seviyesine göre hesaplanır. Bina sonradan büyütüldüyse, çatıya yeni bir bölüm veya baca eklendiyse mevcut paratoner o bölgeyi kapsamıyor olabilir. Kontrolde koruma yarıçapını binanın güncel geometrisiyle karşılaştırıyoruz.

Aşırı gerilim koruma cihazları da kontrol ediliyor mu?

Evet. Yıldırım, binaya doğrudan düşmese bile hatlar üzerinden gelen aşırı gerilimle elektronik cihazları yakabilir. Panolardaki aşırı gerilim koruma cihazlarının (SPD) durum göstergeleri kontrol edilir; ömrünü tamamlamış olanlar raporda belirtilir.

Paratoner kontrolü için teklif alın

Bina yüksekliğinizi ve yakalama ucu sayısını iletin, aynı gün içinde fiyat teklifinizi gönderelim.

İlgili hizmetlerimiz

Topraklama Ölçümü

Paratonerin topraklaması da bu kapsamda ölçülür; ikisi aynı ziyarette yapılabilir.

İç Tesisat Kontrolü

Aşırı gerilim koruma cihazları pano içinde; iç tesisat kontrolüyle birlikte incelenir.

Yangın Algılama Kontrolü

Yıldırım kaynaklı hasarın en sık görüldüğü sistemlerden biri de yangın algılamadır.